Ar­ty­kuł 74: Nad­zór rynku i kon­tro­la sys­te­mów AI na rynku Unii

Do sys­te­mów AI ob­ję­tych ni­niej­szym roz­po­rzą­dze­niem sto­su­je się prze­pi­sy roz­po­rzą­dze­nia (UE) 2019/1020. Do celów sku­tecz­ne­go eg­ze­kwo­wa­nia prze­pi­sów ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia:

W ra­mach swo­ich obo­wiąz­ków w za­kre­sie spra­woz­daw­czo­ści okre­ślo­nych w art. 34 ust. 4 roz­po­rzą­dze­nia (UE) 2019/1020 or­ga­ny nad­zo­ru rynku co roku prze­ka­zu­ją Ko­mi­sji i od­po­wied­nim kra­jo­wym or­ga­nom ochro­ny kon­ku­ren­cji wszel­kie in­for­ma­cje ze­bra­ne w wy­ni­ku dzia­łań w za­kre­sie nad­zo­ru rynku, które po­ten­cjal­nie mogą być istot­ne z punk­tu wi­dze­nia sto­so­wa­nia reguł kon­ku­ren­cji prze­wi­dzia­nych w pra­wie Unii. Co roku skła­da­ją one spra­woz­da­nia rów­nież Ko­mi­sji do­ty­czą­ce stwier­dzo­ne­go w danym roku sto­so­wa­nia za­ka­za­nych prak­tyk oraz pod­ję­tych w tym wzglę­dzie środ­ków.

W przy­pad­ku sys­te­mów AI wy­so­kie­go ry­zy­ka, które są po­wią­za­ne z pro­duk­ta­mi ob­ję­ty­mi unij­nym pra­wo­daw­stwem har­mo­ni­za­cyj­nym wy­mie­nio­nym w za­łącz­ni­ku I sek­cja A, za organ nad­zo­ru rynku do celów ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia uzna­je się od­po­wie­dzial­ny za dzia­ła­nia w za­kre­sie nad­zo­ru rynku organ wy­zna­czo­ny na pod­sta­wie tych aktów praw­nych.

W dro­dze od­stęp­stwa od aka­pi­tu pierw­sze­go i w od­po­wied­nich oko­licz­no­ściach pań­stwa człon­kow­skie mogą wy­zna­czyć do dzia­ła­nia w cha­rak­te­rze or­ga­nu nad­zo­ru rynku inny od­po­wied­ni organ, pod wa­run­kiem że za­pew­nią ko­or­dy­na­cję mię­dzy od­po­wied­ni­mi sek­to­ro­wy­mi or­ga­na­mi nad­zo­ru rynku od­po­wie­dzial­ny­mi za eg­ze­kwo­wa­nie unij­ne­go pra­wo­daw­stwa har­mo­ni­za­cyj­ne­go wy­mie­nio­ne­go w za­łącz­ni­ku I.

Pro­ce­dur, o któ­rych mowa w art. 79–83 ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia, nie sto­su­je się do sys­te­mów AI, które są po­wią­za­ne z pro­duk­ta­mi ob­ję­ty­mi unij­nym pra­wo­daw­stwem har­mo­ni­za­cyj­nym wy­mie­nio­nym w za­łącz­ni­ku I sek­cja A, w przy­pad­ku gdy w tych ak­tach praw­nych prze­wi­dzia­no już pro­ce­du­ry za­pew­nia­ją­ce rów­no­waż­ny po­ziom ochro­ny i ma­ją­ce taki sam cel. W ta­kich przy­pad­kach sto­su­je się pro­ce­du­ry sek­to­ro­we.

Bez uszczerb­ku dla upraw­nień or­ga­nów nad­zo­ru rynku na pod­sta­wie art. 14 roz­po­rzą­dze­nia (UE) 2019/1020 do celów za­pew­nie­nia sku­tecz­ne­go eg­ze­kwo­wa­nia prze­pi­sów ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia or­ga­ny nad­zo­ru rynku mogą w sto­sow­nych przy­pad­kach wy­ko­ny­wać upraw­nie­nia, o któ­rych mowa w art. 14 ust. 4 lit. d) i j) tego roz­po­rzą­dze­nia, w spo­sób zdal­ny.

W przy­pad­ku sys­te­mów AI wy­so­kie­go ry­zy­ka wpro­wa­dzo­nych do ob­ro­tu, od­da­nych do użyt­ku lub wy­ko­rzy­sty­wa­nych przez in­sty­tu­cje fi­nan­so­we pod­le­ga­ją­ce prze­pi­som prawa Unii do­ty­czą­cym usług fi­nan­so­wych or­ga­nem nad­zo­ru rynku do celów ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia jest od­po­wied­ni organ kra­jo­wy od­po­wie­dzial­ny na mocy tych prze­pi­sów prawa za nad­zór fi­nan­so­wy nad tymi in­sty­tu­cja­mi, w za­kre­sie, w jakim wpro­wa­dza­nie do ob­ro­tu, od­da­wa­nie do użyt­ku lub wy­ko­rzy­sty­wa­nie da­ne­go sys­te­mu AI jest bez­po­śred­nio zwią­za­ne ze świad­cze­niem tych usług fi­nan­so­wych.

W dro­dze od­stęp­stwa od ust. 6, w od­po­wied­nich oko­licz­no­ściach i pod wa­run­kiem za­pew­nie­nia ko­or­dy­na­cji, pań­stwo człon­kow­skie może do celów ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia wy­zna­czyć inny od­po­wied­ni organ jako organ nad­zo­ru rynku.

Kra­jo­we or­ga­ny nad­zo­ru rynku nad­zo­ru­ją­ce in­sty­tu­cje kre­dy­to­we ure­gu­lo­wa­ne w dy­rek­ty­wie 2013/36/UE, które uczest­ni­czą w jed­no­li­tym me­cha­ni­zmie nad­zor­czym usta­no­wio­nym roz­po­rzą­dze­niem (UE) nr 1024/2013, po­win­ny nie­zwłocz­nie prze­ka­zy­wać Eu­ro­pej­skie­mu Ban­ko­wi Cen­tral­ne­mu wszel­kie in­for­ma­cje ze­bra­ne w trak­cie pro­wa­dzo­nych przez sie­bie dzia­łań w za­kre­sie nad­zo­ru rynku, które po­ten­cjal­nie mogą mieć zna­cze­nie z punk­tu wi­dze­nia okre­ślo­nych w tym roz­po­rzą­dze­niu zadań EBC do­ty­czą­cych nad­zo­ru ostroż­no­ścio­we­go.

W od­nie­sie­niu do sys­te­mów AI wy­so­kie­go ry­zy­ka wy­mie­nio­nych w za­łącz­ni­ku III pkt 1 do ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia, w za­kre­sie, w jakim sys­te­my te są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do celów ści­ga­nia prze­stępstw, kon­tro­li gra­nicz­nej oraz w kon­tek­ście wy­mia­ru spra­wie­dli­wo­ści i de­mo­kra­cji, oraz w od­nie­sie­niu do sys­te­mów AI wy­so­kie­go ry­zy­ka wy­mie­nio­nych w za­łącz­ni­ku III pkt 6, 7 i 8 ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia, pań­stwa człon­kow­skie wy­zna­cza­ją jako or­ga­ny nad­zo­ru rynku do celów ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia wła­ści­we or­ga­ny nad­zor­cze ds. ochro­ny da­nych na pod­sta­wie roz­po­rzą­dze­nia (UE) 2016/679 lub dy­rek­ty­wy (UE) 2016/680 albo inne or­ga­ny wy­zna­czo­ne zgod­nie z tymi sa­my­mi wa­run­ka­mi usta­no­wio­ny­mi w art. 41–44 dy­rek­ty­wy (UE) 2016/680. Dzia­ła­nia w za­kre­sie nad­zo­ru rynku nie mogą w żaden spo­sób wpły­wać na nie­za­leż­ność or­ga­nów wy­mia­ru spra­wie­dli­wo­ści, ani w żaden inny spo­sób za­kłó­cać ich czyn­no­ści zwią­za­nych ze spra­wo­wa­niem przez nie wy­mia­ru spra­wie­dli­wo­ści.

W przy­pad­ku gdy za­kre­sem sto­so­wa­nia ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia ob­ję­te są in­sty­tu­cje, or­ga­ny i jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­ne Unii, Eu­ro­pej­ski In­spek­tor Ochro­ny Da­nych dzia­ła w sto­sun­ku do nich w cha­rak­te­rze or­ga­nu nad­zo­ru rynku, z wy­jąt­kiem Try­bu­nał Spra­wie­dli­wo­ści Unii Eu­ro­pej­skiej w przy­pad­kach spra­wo­wa­nia przez niego spra­wie­dli­wo­ści.

Pań­stwa człon­kow­skie uła­twia­ją ko­or­dy­na­cję dzia­łań mię­dzy or­ga­na­mi nad­zo­ru rynku wy­zna­czo­ny­mi na pod­sta­wie ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia a in­ny­mi od­po­wied­ni­mi or­ga­na­mi lub pod­mio­ta­mi kra­jo­wy­mi spra­wu­ją­cy­mi nad­zór nad sto­so­wa­niem unij­ne­go pra­wo­daw­stwa har­mo­ni­za­cyj­ne­go wy­mie­nio­ne­go w za­łącz­ni­ku I lub w in­nych prze­pi­sach prawa Unii, które mogą być istot­ne w kon­tek­ście sys­te­mów AI wy­so­kie­go ry­zy­ka, o któ­rych mowa w za­łącz­ni­ku III.

Or­ga­ny nad­zo­ru rynku i Ko­mi­sja mogą pro­po­no­wać wspól­ne dzia­ła­nia, w tym wspól­ne po­stę­po­wa­nia, pro­wa­dzo­ne przez or­ga­ny nad­zo­ru rynku albo przez or­ga­ny nad­zo­ru rynku wspól­nie z Ko­mi­sją, ma­ją­ce na celu pro­mo­wa­nie zgod­no­ści, wy­kry­wa­nie przy­pad­ków nie­zgod­no­ści, pod­no­sze­nie świa­do­mo­ści lub za­pew­nia­nie wska­zó­wek do­ty­czą­cych ni­niej­sze­go roz­po­rzą­dze­nia w od­nie­sie­niu do szcze­gól­nych ka­te­go­rii sys­te­mów AI wy­so­kie­go ry­zy­ka, w przy­pad­ku któ­rych zgod­nie z art. 9 roz­po­rzą­dze­nia (UE) 2019/1020 stwier­dzo­no, że stwa­rza­ją po­waż­ne ry­zy­ko w co naj­mniej dwóch pań­stwach człon­kow­skich. Urząd ds. AI za­pew­nia wspar­cie w za­kre­sie ko­or­dy­na­cji wspól­nych po­stę­po­wań.

Bez uszczerb­ku dla upraw­nień prze­wi­dzia­nych w roz­po­rzą­dze­niu (UE) 2019/1020 oraz w sto­sow­nych przy­pad­kach i w za­kre­sie ogra­ni­czo­nym do tego, co jest nie­zbęd­ne do wy­ko­ny­wa­nia ich zadań, do­staw­cy udzie­la­ją or­ga­nom nad­zo­ru rynku peł­ne­go do­stę­pu do do­ku­men­ta­cji, a także do zbio­rów da­nych tre­nin­go­wych, wa­li­da­cyj­nych i te­sto­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych do roz­wo­ju sys­te­mów AI wy­so­kie­go ry­zy­ka, w tym, w sto­sow­nych przy­pad­kach i z za­strze­że­niem gwa­ran­cji bez­pie­czeń­stwa, za po­śred­nic­twem in­ter­fej­sów pro­gra­mo­wa­nia apli­ka­cji (API) lub in­nych od­po­wied­nich środ­ków i na­rzę­dzi tech­nicz­nych umoż­li­wia­ją­cych zdal­ny do­stęp.

Or­ga­nom nad­zo­ru rynku udzie­la się na ich uza­sad­nio­ny wnio­sek do­stę­pu do kodu źró­dło­we­go sys­te­mu AI wy­so­kie­go ry­zy­ka i wy­łącz­nie wtedy, gdy speł­nio­ne są oba na­stę­pu­ją­ce wa­run­ki:

Wszel­kie in­for­ma­cje lub do­ku­men­ty uzy­ska­ne przez or­ga­ny nad­zo­ru rynku trak­tu­je się zgod­nie z obo­wiąz­ka­mi do­ty­czą­cy­mi po­uf­no­ści okre­ślo­ny­mi w art. 78.